Studenten over vragenlijst

De vragenlijst is met zorg gemaakt en na veel uittesten sterk aangepast. Toch was de uiteindelijke vragenlijst nog lang niet ideaal. Zo is door een technisch probleem de vraag naar hoe de docent reageerde op vragen van de leerling bijna bij al de respondenten weggevallen. En dit was nu juist een van de vragen die er uit eigen interesse instonden, terwijl de meeste andere vragen uit voorbeeldvragenlijsten en de literatuur kwamen. Via deze link vindt u de globale manier waarop ik te werk ben gegaan bij het samenstellen van de vragenlijst. Mocht u geïnteresseerd zijn in meer gedetailleerde informatie, vraag me die dan in een persoonlijk bericht. Het gaat op deze pagina vooral om wat er volgens de respondenten mis was aan de uiteindelijke serie vragen.

De studentenadministratie stuurde de leerlingen per mail een digitale vragenlijst met een hele serie vragen waarvan ik dacht dat het wel in 10 minuten ingevuld kon worden. Aan het eind van die lijst was er de mogelijkheid om opmerkingen te plaatsen. Dit waren meestal persoonlijke opmerkingen ter verduidelijking, maar soms gaf men ook (meestal opbouwend) commentaar op de vragen zelf. Hier een beperkte samenvatting van dat commentaar:

  • De meeste opmerkingen gingen over de vraagkeus of over vragen die niet helemaal duidelijk waren. Het was bijvoorbeeld niet handig om het totaalvak als een soort default in te stellen, zodat veel studenten die natuurkunde 1 gedaan hadden niet door hadden dat ze door een klein leesfoutje een hele serie vragen voor natuurkunde1,2-leerlingen kregen. Gelukkig heeft meer dan de helft van de respondenten na bijna een jaar de tweede enquête ingevuld waarin ik een paar open checkvragen had gesteld, o.a. de vraag naar hun profiel. Zo kwam ik er achter hoe het hier fout was gegaan.
  • Bij mogelijke discrepantie heb ik de betreffende student per mail benaderd, waarop een groot aantal van hen reageerden. Andere zogenaamde natuurkunde12-leerlingen vielen op doordat ze veel meer leerlingen (en meisjes) in hun klas hadden dan medeleerlingen van dezelfde school. Bij deze leerlingen heb ik ook navraag gedaan (soms ook bij de school) en uiteindelijk heb ik van ruim 100 leerlingen de data kunnen verbeteren. Ondanks deze ingreep kan ik niet garanderen dat er niet nog steeds sprake is van ongewenste ‘vervuiling’ van natuurkunde 1,2 informatie.

    Verder werd mijn keuze voor de vijfde klas als context voor veel van de vragen in twijfel getrokken. Meestal zag men de zesde klas als relevanter (en soms beter of slechter) waardoor een verkeerd beeld zou kunnen ontstaan. Toch heb ik bewust voor de vijfde klas gekozen. Volgens mij heeft men in de vierde (meestal) nog maar weinig natuurkundelessen per week en zijn de lessen in de zesde klas veel sterker op het examen gericht dan in de vijfde en daardoor eenvormiger. Ook is het om onderzoektechnische redenen goed als er tussen oorzaak (de lessen) en gevolg (het examen) wat meer tijd zit. Achteraf gezien had ik de context misschien niet expliciet moeten specificeren. Al meldt de literatuur dat het specificeren van de context belangrijk is in het proces van het herinneren van informatie van lang geleden (Menon & Yorkton. 2000).

  • Niet iedereen vond het erg… maar twaalf studenten meldden dat de vragenlijst wel erg lang was. Tenminste één student uit Delft (en waarschijnlijk wel veel meer) heeft het invullen hierdoor afgebroken. Via een mail van deze ene, weet ik: Hier had hij geen tijd voor, hij had wel belangrijkere dingen te doen (de boodschappen!).

    Maar anderen meldden weer dat ze vragen misten. Zo had ik moeten vragen naar de methode die gebruikt was. Dit is echter iets wat ik aan docenten heb gevraagd (net als het aantal uren les in de verschillende klassen). In de voorbereiding tot dit onderzoek bleek namelijk dat studenten zich dit soort dingen slecht konden herinneren. Docenten van ruim 100 scholen - met relatief veel natuurkundeleerlingen - hebben me geïnformeerd over het aantal lesuren per week en andere speciale activiteiten voor deze leerlingen en van veel van hen heb ik later ook nog informatie over de gebruikte methode ontvangen. Deze informatie is bij de data van de betreffende leerlingen gevoegd.

    Gelukkig waren er ook een stuk of tien respondenten die in hun opmerking alleen maar lovend waren over deze vragenlijst!

    Terug naar de tekst over geslacht en studiekeuze.